Üniversite tercih döneminin yaklaştığı bu günlerde Kamu Teknoloji Platformu (KTP), dikkat çeken bir öğrenci-kent değerlendirmesi yayımladı.
Öğrenci Dostu Kentler Endeksi 2026, 50 binin üzerinde örgün öğrencisi bulunan 16 ili; barınma, yeme-içme, ulaşım, güvenlik, sosyal yaşam, bilgiye erişim, iş-staj olanakları ve iklim olmak üzere sekiz başlıkta puanladı.
EN PAHALI KENT İSTANBUL
Rapor, yükseköğretim tercih döneminin hemen öncesinde, öğrenci yaşam maliyetlerinin rekor düzeye ulaştığı bir dönemde yayımlandı.
KTP hesaplamalarına göre bir öğrencinin ev tutarak karşıladığı aylık gider, en pahalı kent İstanbul’da 24.593 TL’ye ulaşırken, en ekonomik kent Isparta’da 13.250 TL düzeyinde kalıyor; iki kentin arasındaki fark neredeyse iki kat. Bu tablo, tercih sürecinde kentin yalnızca üniversitenin değil, öğrencinin dört yıllık yaşam kalitesinin de belirleyicisi olduğunu gösteriyor.
Rapora göre Türkiye’nin en öğrenci dostu kenti, 100 üzerinden 83,8 puanla Eskişehir oldu. Onu Bursa (78,3), Kayseri (77,6), Konya (76,9) ve Sakarya (75,3) izledi.
Zirvedeki bu kentlerin ortak paydası; uygun barınma maliyeti, yürünebilir ölçek ve güçlü kampüs-kent bütünleşmesiydi. Eskişehir’de her on kentliden biri üniversite öğrencisi.
METROPOL PARADOKSU
Endeksin en dikkat çekici bulgusu, büyük şehirlerin beklenenin aksine alt sıralarda kalmasıydı. İş imkânı, sosyal yaşam ve bilgiye erişimde ülkenin zirvesinde olan İstanbul, karşılanamaz konut maliyeti (barınmada 100 üzerinden yalnızca 18 puan) nedeniyle 58,3 puanla sonuncu sıraya geriledi.
İzmir dokuzuncu, Ankara on üçüncü sırada yer aldı. Rapor, barınma maliyetinin öğrenci deneyimini belirleyen en kritik etken olduğunu vurguluyor.
HER ÖĞRENCİYE GÖRE FARKLI KENT
Rapor öte yandan aynı veriyi üç farklı öğrenci profiline göre yeniden değerlendirerek birbirini tamamlayan sıralamalar sundu:
- Kariyer odaklı (iş-staj ağırlıklı): Eskişehir, Bursa, Kayseri
- Bütçe odaklı (barınma-yeme ağırlıklı): Eskişehir, Kayseri, Bursa
- İklim odaklı (yaşanabilirlik ağırlıklı): Eskişehir, Bursa, Antalya
YÜKSELEN KENTLER
Raporun öne çıkan bir diğer bölümü, “bugün en iyi” değil “yarına en açık” kentleri belirleyen Yükselen Potansiyel Endeksi oldu. Kişi başı gelir, örgün öğrenci büyümesi, net göç, ihracat ve patent gibi altı resmi göstergeye dayanan bu sıralamada Kocaeli, Tekirdağ ve Mersin ilk üç sırayı paylaştı.
Ve kentler, ekonomik ve akademik ivmeleriyle önümüzdeki dönemde öğrenci-kent konumlarını güçlendirme potansiyeli en yüksek iller olarak öne çıktı.
Bu üç kentin öne çıkma gerekçeleri de farklıydı: Kocaeli Türkiye’nin en yüksek kişi başı geliri, en büyük il ihracatı ve güçlü sanayi-Ar-Ge altyapısıyla; Tekirdağ ülkenin en yüksek net göç hızı ve İstanbul’a yakın sanayi kuşağıyla; Mersin ise aday kentler arasında en hızlı öğrenci ve ihracat büyümesiyle limanına dayalı ekonomik ivmesiyle listelendi.
İstanbul’un imkânları fazla olsa da yaşam maliyeti öğrenciler için gerçekten zorlayıcı hale geldi. Barınma, ulaşım ve sosyal yaşam gibi başlıkların birlikte değerlendirilmesi tercih yapacak öğrenciler için oldukça yol gösterici olmuş.